Het hebben van homoseksuele gevoelens is voor veel moslims een beladen onderwerp. De artikelen die we erover lezen zijn vaak theologisch en afstandelijk. Als Qantara hebben we er al eerder over geschreven. We zochten toen antwoord op de vraag: Ben je zo geboren of heb je ervoor gekozen? Omdat het ook altijd belangrijk is om iets van binnenuit te leren kennen, was ik blij verrast toen ik het verhaal van broeder Yousef las. 

Yousef is moderator van de website straightstruggle.com, een online zelfhulpgroep voor moslims die zich tot hetzelfde geslacht aangetrokken voelen. Via hem krijgen we de kans om kennis te maken met het perspectief van een insider. Hij kent de struggle van binnenuit en heeft door zijn werk een grote rijkdom aan ervaringen en dus een uniek perspectief. Zijn verhaal richt zich vooral tot imams, moslimactivisten en voorgangers van de gemeenschap, maar is eigenlijk voor iedereen die als moslim te maken heeft met dit onderwerp.

Broeder Yousef: “Ik vertel mijn verhaal omdat het belangrijk is dat we als moslims op een betere manier op homoseksualiteit reageren. Niet puur principieel, maar vooral ook medelevend. Ik wil als insider een alternatief geven om over na te denken.

Moslims zoals ik, die zich aangetrokken voelen tot hetzelfde geslacht, staan vaak onder grote druk om toe te geven aan de roep van de samenleving om hun religieuze integriteit overboord te zetten. Binnen de moslimgemeenschap krijgt deze invalshoek helaas geen aandacht. Mede daardoor voelen veel moslims zich vandaag de dag oprecht verward en verontrust over deze zaak.

Gevoelens voor hetzelfde geslacht

Ik ben een praktiserende moslim en span me in om met mijn gevoelens voor hetzelfde geslacht om te gaan in het licht van de leer van mijn geloof. Ik was eind jaren negentig als 18-jarige jonge moslim op een conventie waar een van de toen meest prominente Amerikaans moslimleiders in een lezing zijn walging uitte over homoseksualiteit. Zijn woorden zijn als een kogelregen mijn hoofd binnengedrongen en nooit verdwenen.

Ik voel me al sinds mijn puberteit aangetrokken tot hetzelfde geslacht. Hoewel deze gevoelens nog steeds aanwezig zijn, zijn die gaandeweg de jaren wel verminderd. Ik ben gezegend met een gezonde relatie met mijn vrouw, van wie ik hou. Voor mij was trouwen echt de juiste beslissing, maar dat is niet zo voor iedereen met gevoelens voor hetzelfde geslacht. Geen enkele regel is van toepassing op elke situatie.

“Er is een duidelijk onderscheid tussen aantrekking en handelen”

Ik maak in mijn verhaal onderscheid tussen aantrekking voelen tot hetzelfde geslacht en intieme ontmoetingen met iemand van hetzelfde geslacht. Ik zie mezelf niet als essentieel anders dan een andere moslim. De verlangens naar iemand van hetzelfde geslacht zijn gevoelens die ik heb. Ze zijn mijn persoonlijke worsteling op mijn dagelijkse tocht naar Allah.

Verlangens zijn niet de essentie van jou als mens

Ik heb ervaren dat stempels als “gay” of “homoseksueel” je spiritueel isoleren. Het maakt dat we onze seksuele verlangens verheffen tot een deel van de essentie van wie we zijn als mens.

Vanuit islamitisch perspectief is er helemaal niets haraam (verboden) of belachelijk aan iemand die zich aangetrokken voelt tot hetzelfde geslacht. Wat de islam verbiedt zijn de intieme ontmoetingen. Ik ken níemand die er bewust voor gekozen heeft om zich aangetrokken te voelen tot hetzelfde geslacht.

In onze godsdienst is er een duidelijk onderscheid tussen aantrekking en handelen. Niet alleen wat seksualiteit betreft, maar voor alles. Ik word niet veroordeeld wanneer ik enkel een verlangen voel – voor zover het buiten mijn macht ligt – maar alleen voor wat ik verkies ermee te doen, of niet te doen. Alleen een handeling kan haraam zijn, niet een persoon.

Het verdraaien van de godsdienst  

Ik heb –  net als ieder ander – te maken met een specifieke moeilijkheid of beproeving in mijn leven. Ik doe mijn best voor mijn leven en geloof, soms faal ik en soms slaag ik. Net als iedereen. Seksuele verlangens kunnen hevig zijn, maar we weten ook dat als we er naar handelen we Allah’s geboden met voeten treden.

Ik heb lang en diep nagedacht over hoe ik mijn verhaal zou opschrijven. Het is iets dat langzaam is gegroeid. Ik dacht eerst aan het beschrijven van de verhalen die ik als moderator meekreeg. Bijvoorbeeld over de broeder die van kleins af aan seksueel werd misbruikt door zijn buurman. Over de schuldgevoelens die hij daarbij had, omdat dit misbruik en de aandacht die hij erdoor kreeg destijds “goed aanvoelden”. Ik zou ook kunnen vertellen over de gemeenschapsleider die voor een celibatair leven koos terwijl hij het geloof bestudeert en aan anderen onderricht.

De vraag die we onszelf als moslims zouden moeten stellen is: wil je mee in het idee dat je je godsdienst kunt aanpassen aan je eigen noden en verlangens? Of kies je ervoor om je tegen jezelf te verzetten om trouw te kunnen blijven aan je geloof?

Waar komen de gevoelens vandaan?

Er is veel onderzoek gedaan en discussie gevoerd over waar de gevoelens voor hetzelfde geslacht vandaan komen. Maar eigenlijk weet niemand echt hoe het zit. Ieder verhaal en iedere persoon is anders. Ik heb als moderator gezien dat de precieze aard en intensiteit van de gevoelens per persoon sterk kunnen verschillen.

Sommige mensen ervaren aantrekking tot het eigen geslacht, maar voelen daarom nog geen afkeer van het andere geslacht. Zij kunnen zich het zich zelfs voorstellen dat ze ooit een intieme relatie met het andere geslacht zullen hebben. Dit is mijn eigen ervaring. Maar ik ken ook mensen die ineenkrimpen bij de gedachte alleen al.

“Ik benadruk altijd dat heteroseksualiteit niet het doel is”

Sommigen willen echt naar de kern van hun gevoelens zoeken om te proberen het te begrijpen: wat is het, waar komt het vandaan, waarom voel ik dit, wat “betekent” het? Weer anderen concentreren zich liever op de beste manier om ermee om te gaan en door te gaan met hun leven. Persoonlijk ben ik tot die tweede groep gaan behoren. Het waarom en hoe is niet iets dat ik op een wetenschappelijke manier kan verklaren.

De andere veel voorkomende vraag is of aantrekking voelen tot hetzelfde geslacht “genezen” kan worden. Als “genezen” betekent dat ze totaal verdwijnt en wordt vervangen door 100% “heteroseksualiteit”, dan waarschijnlijk niet. Statistisch gezien komt het zelden voor dat iemand die tijdens en na zijn puberteit deze gevoelens heeft, totaal “heteroseksueel” wordt. Dit doel is voor de meesten onhaalbaar en naar mijn mening ook niet nodig.

Verlangens zijn niet haram

In ons geloof is er niets dat me zegt dat ik “heteroseksueel” moet zijn. We hebben er zelfs geen woord voor. Er wordt als moslim wel van me gevraagd om me ervan te weerhouden verboden seksuele dingen te doen. Hieronder valt overigens ook seks buiten het huwelijk. Deze verboden zijn wel duidelijk beschreven en specifiek gemaakt in ons geloof. Daden zijn haram, verlangens en gedachten niet.

Als moslims weten we dat Allah ons ter verantwoording zal roepen voor alles waarover Hij ons controle heeft gegeven. Dit slaat ook op onze gedachten en fantasieën, voor zover we er controle over hebben.

Taklief (morele aansprakelijkheid) zou zijn betekenis verliezen als Allah ons geen macht over onze daden had gegeven en ons er niet ten volle aansprakelijk voor had gemaakt. Als mens maken we – onderweg in het leven – heel wat fouten. En dat is nu precies waarom Allah tawba (berouw) heeft geschapen. In de Koran noemt Hij niet minder dan 72 keer (!) dat Hij “Ghafoer(oen) Rahiem” is, de Steeds Vergevende, Barmhartige.

Wat ik heb ervaren bij moslims die zich aangetrokken voelen tot hetzelfde geslacht, is dat zij gaandeweg de tijd belangrijke veranderingen hebben ondervonden in de intensiteit van hun verlangens. En daarmee in de kracht waarmee dit hen in zijn greep houdt en invloed heeft op hun zelfbeeld. Soms gaat dit proces vanzelf en soms is er langdurige spirituele discipline en zelfbeheersing voor nodig. Soms helpt professionele en geloofs-vriendelijke therapie. Weer anderen kiezen voor boeken en andere schriftelijke bronnen. Ik benadruk altijd dat “heteroseksualiteit” niet het doel is. Je wilt streven naar de tevredenheid van Allah en daarin naar vrede met jezelf en anderen.

De middenweg kiezen

Voor een goede omgang met onze gevoelens, leren we om weg te blijven van de extremen en de middenweg te kiezen. Het kan een hele bevrijding zijn om te leren om al die foute scripts, die onze moderne cultuur ons oplepelt, te overstijgen. Het is niet nodig om te walgen van jezelf en ook niet om jezelf te identificeren met die verlangens alsof zij bepalen wie je bent als mens en moslim.

Onze moeilijkheden komen van Allah in vele vormen, waarover we geen controle hebben. Alleen Allah kan kiezen hoe ze er uit zien. De enige macht die wij hebben ligt in onze reactie erop. Geven we toe aan de verleiding? Geven we op? Of volharden we geduldig en herinneren we onszelf aan het uiteindelijke doel van onze tocht naar Allah? Dit is wat Allah erover zegt:

“Wij zullen jullie zeker beproeven met iets van vrees, honger, vermindering van bezittingen, levens en vruchten. Maar geef verheugende tijdingen aan de geduldigen. Degenen die wanneer een ramp hen treft, zeggen: ‘Voorwaar, aan Allah behoren wij, en voorwaar, tot Hem zullen wij terugkeren.’ Zij zijn degenen op wie de zegeningen van hun Heer neerdalen, en Barmhartigheid, en zij zijn degenen die de rechte Leiding ontvangen.” (Koran, 2:155-157)

Het zijn juist die beproevingen en moeilijkheden die bewijzen dàt we geloven:

Dachten de mensen dat zij met rust gelaten worden, als zij zeggen: “Wij geloven,” en dat zij niet op de proef gesteld worden? En voorzeker, Wij hebben degenen vóór hen op de proef gesteld. Allah kent zeker degenen die oprecht spreken en Hij kent zeker de leugenaars. Of dachten degenen die slechte daden verrichten dat zij aan Ons kunnen ontvluchten? (Koran, 29: 2-5)

Begrip en mededogen

Vooraanstaande moslims met gezag brengen het onderwerp helaas nauwelijks ter sprake. Ze leven in hun eigen religieuze bubbel en beseffen niet dat de moslimjongeren die er mee te maken krijgen, letterlijk denken dat zij de enige op de wereld zijn die hiermee worden geconfronteerd. Als imams er al over spreken, wordt er gezegd dat de straf voor homoseksualiteit de dood is en vertelt men hoe slecht het volk van de profeet Loet (Lot) was. In al die jaren dat ik moderator ben, heb ik maar twee keer iemand over homoseksualiteit en islam horen spreken op een écht meedogende en begripvolle manier.

Ik zie dat we veel van onze gelovige broers en zussen verliezen door onwetendheid, onverschilligheid en nalatigheid. Wat zou het prettig zijn als dit onderwerp in de moskee open kon worden besproken, zodat de mensen waar het over gaat (en hun omgeving) breed inzicht in het onderwerp krijgen vanuit een islamitisch perspectief. Dat er duidelijke informatie is voor ouders die hun kinderen hierin op een juiste manier willen begeleiden. Zodat kinderen écht voelen dat ze bij hun ouders terecht kunnen wanneer ze met zo’n gevoelig probleem zitten.

Het is nodig dat we als moslimgemeenschap een manier vinden om daarvoor een veilige omgeving te creëren. Met leiders die integer omgaan met het onderwerp en ons steunen met wijsheid en discretie. Zodat onze broeders en zusters niet meer voelen dat ze hun godsdienst de rug toe willen keren, of erger nog, zelfmoord willen plegen. We vragen niet om medelijden. Laten we proberen te zijn als de profeet, die altijd vol oprecht medeleven was maar ook nooit compromissen sloot in zijn taak om de mensen te waarschuwen dat ze het gebod van Allah niet mogen overtreden.

Hou je relatie met Allah in stand

Tot slot wil ik graag de volgende nasiha (advies) geven aan alle moslims die net als ik te maken hebben gevoelens voor hetzelfde geslacht.

Eerst en vooral moet je weten dat je niet alleen bent. Er zijn daarbuiten velen zoals jij, die precies weten wat je meemaakt – de verwarring, de pijn, het isolement. Je kunt op ons steunen en we kunnen elkaar helpen met nuttige woorden van advies, met een luisterend oor en met aanmoediging. Want we hebben zelf aan den lijve ondervonden dat het heel zwaar kan zijn. Ten tweede komt alle hulp en steun uiteindelijk van Allah. Weet hoe belangrijk het is om je relatie met Hem in stand te houden. Om Hem te vertrouwen en zo dicht mogelijk bij Hem te blijven.

Het maakt daarbij niet uit hoe vaak je in de fout bent gegaan of op je gezicht bent gegaan in je omgang met je seksuele verlangens. In mijn ervaring is de aller-allerbelangrijkste factor mijn geloof in Allah geweest, mijn onwrikbare geloof in en toewijding aan Hem. Hoe ons individuele leven verloopt, ligt allemaal in de handen van Allah, onze Meester, die in de Koran zegt:

“En geen ziel weet welke verkoeling van de ogen voor hen verborgen wordt gehouden, als beloning voor wat zij plachten te doen.” (Koran, 32:17)

Ik zou de moslimgemeenschap graag aansporen om hun hart open te zetten. Want misschien ben ik wel de persoon die naast je staat in de moskee. Misschien ben ik je collega, je vriend, je bloedbroeder of je echtgeno(o)t(e). Ik kan je kind zijn of je ouder. Wie weet? Misschien ben ik jou wel.”

Dit artikel is vertaald door Irene Schippers en Mariaminislam. Bron: Muslimmatters.org