In de reeks vrouwen met power vandaag aan het woord Zayneb. Ze is moerchida; een islamitisch geschoolde vrouw die andere vrouwen helpt en begeleidt in het geloof. Tijdens ons gesprek gaat de telefoon meermaals en komen vrouwen binnen en buiten in het zijkamertje van de moskee. Ze is erg geliefd en gewenst. Bijna onmisbaar zo schat ik. Zij ligt ook mij nauw aan het hart. De weg die ze aflegde om te staan waar ze staat is vrij indrukwekkend en bewonderenswaardig. Een parcours van geduld, moed en doorzettingsvermogen. Een vrouw zoals ik ze graag heb: geschoold en vastberaden.
Een zegen en meerwaarde voor de gemeenschap
De ontmoeting geeft me een dubbel gevoel. In Nederland en Vlaanderen, waar ik vandaan kom, missen we deze vrouwen enorm. Ik zie heel veel actieve moslima’s, begrijp me niet verkeerd. Maar vrouwen die als moerchida in alle basisdomeinen van de islam goed onderlegd zijn én het Arabisch machtig zijn én ten dienste staan van zusters bij de verschillende hedendaagse uitdagingen; die zijn moeilijk te vinden. Daarbovenop worden ze vergoed voor hun werk, hebben ze een netwerk aan organisaties en instellingen, hebben ze de nodige tijd en staan ze in contact met mensen van kennis. Een grote zegen en meerwaarde voor de gemeenschap in zijn geheel en voor de vorming van de komende generaties.
Jaarlijks studeren 100 vrouwen in Marokko af als moerchida
Het weergalmen van de Koran
Ik wandel naast een grote moskee in het Noorden van Marokko op zoek naar de vrouweningang. Een soort geroezemoes komt me tegemoet en het wordt steeds luider bij het naderen van de poort. Bij het binnengaan word ik overweldigd door een wirwar van geluiden die een samenhangend geheel vormen. Groepen vrouwen zitten in kringen op de grond en zeggen gezamenlijk Koran op in een hoog tempo. Ieder groepje reciteert dat stuk dat ze momenteel uit het hoofd leert herhaaldelijk. Ik voel me plots erg klein en nietig. Ik heb een afspraak met Zayneb die verantwoordelijk is om deze vrouwen te ondersteunen en te sturen. Dit is slechts één van haar vele taken.
Een weg van lange adem
“Ik wou altijd studeren, zelfs als jong meisje, maar ik moest heel vroeg trouwen. Ik was amper 16,” vertelt Zayneb. “De enige eis die ik stelde was dat ik verder mocht studeren. Mijn man stemde hiermee in, maar dacht dat ik dit wel zou laten varen eens ik het druk zou hebben in het huishouden.” Niets was minder waar. Zayneb bleef, ondanks dat ze vroeg kinderen kreeg, tussendoor steeds de nodige boeken verzamelen om haar middelbare school te kunnen afmaken. Zelfstandig en van op afstand weliswaar. Nadien – de kinderen waren al iets groter en gingen naar school – zou ze heel vroeg opstaan in de ochtend om alles klaar te maken voor man en kinderen, zodat ze nadien te voet naar de universiteit kon gaan. “Ondanks het tegenpruttelen van mijn man en de zware lasten van het gezin, wou ik me absoluut verder scholen en mijn diploma behalen.”
Jaarlijks 100 nieuwe moerchida’s
Zayneb is ondertussen 53 jaar en ruim 10 jaar moerchida. “Ik behaalde eerst mijn licentiaat in islamitische sharia (islamitische wet) en later ook een Master. Nadien studeerde ik nog een jaar in de opleiding tot moerchida, om deze taak te mogen uitvoeren.” Een moerchida wordt van de staat uit geschoold in bijna alle islamitische domeinen.
Deze functie werd in 2006 in Marokko in het leven geroepen. Marokko behoorde tot de eerste Arabische landen die dit invoerde. Er waren toen 50 vrouwen die hun diploma behaalden en de betaalde taak als moerchida konden aanvatten (red. Vlaams voor aanvangen). “De noodzaak is groot en de overheid onderschat gelukkig het belang niet”, zegt Zayneb. ‘”Vandaag de dag studeren jaarlijks 100 vrouwen af in dit beroep.”
Een uitgebreid takenpakket
Zayneb krijgt op zich veel vrijheid om haar weekplanning in te kleden vertelt ze. “Ik werk onder de vlag van een organisatie waarbij ik mijn agenda moet toetsen en verslag moet uitbrengen. Maar het takenpakket is erg breed. Ik ondersteun en corrigeer zoals je ziet vrouwen bij het memoriseren van de Koran, hoewel dit niet mijn hoofdtaak is. Samen met een plaatselijke collega organiseren we geregeld conferenties, geef ik lezingen en lessen in verschillende moskeeën en sta ik in als raadsvrouw.
Vrouwen komen naar ons toe met allerlei problemen en vragen. Ik sta in contact met verschillende organisaties en verwijs deze vrouwen door als ik zelf niet kan helpen. Verder bezoeken we vrouwen in gevangenissen, rusthuizen, scholen en organiseren we geregeld benefieten.”
De weg die ze aflegde om te staan waar ze staat is vrij indrukwekkend en bewonderenswaardig
Ongeletterde vrouwen worden hafida
Ongeletterdheid is nog steeds wijdverspreid onder de oudere groep vrouwen in Marokko. “Heel vaak komen ongeletterde vrouwen aan onze deur kloppen omdat ze Koran willen memoriseren. Naar aanleiding van een hadith (overlevering van de profeet vrede en zegeningen zijn met hem) willen ze allemaal de hoofdstukken 2 en 3 uit de Koran uit het hoofd leren:
“Reciteer de twee verlichte hoofdstukken, hoofstuk ‘De Koe’ en ‘De Familie van Imraan’, want op de Dag Des Oordeels zullen ze komen als twee wolken, of twee schaduwen of twee zwermen vogels die zullen smeken voor degene die hen reciteerde.” (Moeslim)
Vroeger begeleidde ik hen in het memoriseren zonder boek, maar dit kostte teveel tijd en moeite. Ik verwijs deze vrouwen nu eerst door naar een basisopleiding lezen en schrijven voor ze bij ons aan de Koran beginnen. Eens ze hun tanden zetten in de Koran en de smaak te pakken hebben en genieten van het samenzijn met andere vrouwen, gaan ze alsnog meestal verder met de rest van de Koran. Ook wonen ze lezingen en conferenties bij. Verschillende ongeletterde vrouwen worden nadien hafida (iemand die de Koran in zijn geheel gememoriseerd heeft).”
Nooit te oud om te leren
“In tien jaar tijd zag ik enorm veel vooruitgang. Veel vrouwen leren nu bepaalde basiszaken die elke moslim en dus ook vrouw, moet kennen. Hoe correct de wassing uitvoeren en bidden, hoe zakaat (armenbelasting) betalen en de rituelen van de hadj (bedevaart) verrichten. Maar ook hoe een betere opvoeding aanbieden voor de kinderen en hoe je een goede vrouw kan zijn voor je partner. Ik ben erg dankbaar om de positieve evolutie met de jaren te zien. Allah heeft me geleid in het werk dat ik mag uitvoeren als moerchida, ik ben uitverkoren!”
Als ik Zayneb vraag of ze momenteel nog studeert of nog enige toekomstplannen heeft, antwoordt ze, zeer bescheiden maar vastberaden zoals altijd, dat ze haar doctoraat nog wenst te behalen. “Momenteel volg ik lessen in het correct kunnen neerschrijven van de Koran en alle daarbij horende regels. En ik volg een cursus Human Development om mijn organisatie, communicatie en menselijke relaties te verbeteren. Oh, ik zou bijna vergeten zeggen dat ik mijn Koran moet blijven onderhouden. Ik ben chatiema (iemand die de Koran in zijn geheel afgewerkt heeft in recitatie) maar ik dien veel te herhalen om hafida (iemand die de Koran in zijn geheel gememoriseerd heeft) te worden, insha Allah (als God het wil).”
Na het gesprek laat ik alles even bezinken. Ik denk dat ze zelf onderschat wat een voorbeeld, waardevolle bron en toeverlaat ze werkelijk is.
Rolmodellen uit de geschiedenis
Vaak lezen we inspirerende verhalen van sahabiyaat (de vrouwelijke metgezellen) die onze rolmodellen zijn. Ze leverden voorname prestaties op alle domeinen van de maatschappij en religie. Zo lees je over de gelovige vrouwen die mee verantwoordelijk waren voor de overwinningen van de moslims en anderen die op politiek vlak mee instonden voor successen.
Meer nog vind je verhalen over de grondige kennis en het begrip van sommigen van deze eerste generatie vrouwen en hoe ze dit onderrichtten. Anderen blonken uit in verfijnde kunsten of runden bloeiende handelszaken en droegen hun steentje bij aan de plaatselijke industrie. De daden van deze nobele vrouwen getuigen van vroomheid, onbaatzuchtigheid, doorzetting, moed, kracht en intelligentie. Het waren aardige vrouwen met sterke verheven karakters.
Mijn ontmoetingen met krachtige vrouwen
Toch lijkt de kloof tussen deze voorbeelden – van wie sommigen het paradijs beloofd werd – ons vaak groot. De afstand tussen hun leefwereld en die van ons is aanzienlijk. In onze dagelijkse leventjes lijken we niet te kunnen tippen aan hun levenswijze en lijkt het alsof we de kracht en grootsheid van hun daden en de schoonheid van hun karakter niet kunnen evenaren.
Toch bots ik geregeld op gelovige power vrouwen met een doel of een missie. Gedreven, gemotiveerd en geïnspireerd. Niet enkel woorden, maar ook daden. Ze proberen ieder op hun manier de schoonheid van de islam uit te dragen, groot of klein. Graag deel ik met jullie mijn ontmoetingen met deze bijzondere vrouwen en wat ze precies doen op hun weg naar Allah in deze doenja (wereldse leven).
Lees mee en laat je motiveren en inspireren.
